درباره بخش کلاچای

نسخه چاپی ایجاد : ‎1394/05/17 14:04 ویرایش : ‎1394/05/25 11:28 بازدید: 2617

این شهر با جمعیت حدود ۵۰٬۰۰۰ نفر (برآورد ۱۳۸۵خ.) در بخش کلاچایشهرستان رودسر قرار دارد. برنج، چای، مرکبات، کیوی، انواع ماهی‌های استخوانی خزر از محصولات این شهر و باغات مرکبات و مزارع برنج، سواحل زیبا و مجتمع ساحلی نگین شمال از چشم‌اندازهای زیبای این شهر است.

کلاچای از دیر باز به عنوان بازار داد و ستد محصولات کشاورزان منطقه بوده و پنجشنبه بازار کلاچای مهمترین بازار محلی شرق گیلان است که در آن مردم از شهرها و روستاهای مجاور به عرضه و خرید و فروش محصولات خود می‌پردازند. شغل اصلی ساکنان آن کشاورزی و صیادی بوده و محصولات عمده آن برنج، چای و مرکبات و کیوی و انواع ماهی است.

موقعیت جغرافیایی:

کلاچای یکی از شرقی‌ترین شهرهای استان گیلان است. شهر کلاچای از شمال به دریای خزر، از شرق به چابکسر، از جنوب به ارتفاعات جنگل‌های البرز کوه و رحیم آباد و از غرب به رودسر محدود است. این شهر در طول جغرافیایی ۱۸ ۰۴ ۳۷ و عرض جغرافیایی ۵۷ ۲۳ ۵۰ قرار دارد و ارتفاع آن از سطح دریا حدود ۲۰- متر است.

وجه تسمیه:

  1. به عقیده بعضی ازقدیمی‌هابه علت وجود بازار پررونق و وفور نعمت به لحاظ تولیدات دامی وجالیزی نام آن طلاچای بوده‌است.
  2. اما برخی آن را کله‌چه به معنی مرکز بوته‌های کوچک می‌دانند.
  3. احتمال محتمل‌تراین است که:

نام کلاچای در واقع همان گل لای جای است (یعنی جای گل و لای) بدین صورت که گل ولای رسوب‌گذاری‌شده توسط رود خانهپلرود در این محل، سبب نام گلاجای بوده که بعدها کلاچای شده‌است.

آب و هوا:

کلاچای به علت ساحلی بودن و نزدیکی با دریای خزر و دامنه‌های جنگلی در طول سال همواره دارای آب و هوای نسبتاً معتدل متمایل به سرد و رطوبتی بین ۷۵ تا ۹۵ درصد و بارندگی زیاد و شدید می‌باشد. اصولاً در شهرهای ساحلی شمال میزان بارش به صورت برف بسیار کم بوده ولی اگر برف ببارد بسیار سنگین و خسارت آور است به طوری که باعث شکستن درختان مرکبات و تلخ شدن میوهای آن‌هامی‌شود. درمنطقه کلاچای ۵ نوع باد معروف از جهات مختلف می‌وزد که عبارتند از: گیله وا باد، گیله وا ستوک، دشت وا، کوه باد و گرمش باد

در منطقه کلاچای تقریباً در هر یک کیلومتر از خط کناره یک رودخانه وجود دارد که مهمترین آنهاعبارتند از:

  1. رودخانه پلرود: که بزرگترین رودخانه گیلان بعد ازسفیدرود و مهمترین رودخانه شرق گیلان است. پلرود از کوه‌های میجی در طالقان سرچشمه می‌گیرد و پس از عبور از مناطق ییلاقی اشکورات در مکانی به نام گیل کلایه واقع در غرب کلاچای به دریای خزر می‌ریزد.
  2. رودخانه گزافرود: که از کناره شرق پلرود منشعب می‌شود و ازمرکزشهر کلاچای عبور می‌کند و به دریای خزر می‌ریزد. لازم به ذکر است که در صورت توجه و لایروبی، این روخانه به گیسوان عروس شهر کلاچای تبدیل خواهد شد و به لحاظ اکوسیستم و به عنوان یک مرکز تفریحی به منطقه‌ای بی‌نظیر تبدیل خواهدشد.
  3. رودخانه نوده: رودی کوچکتر از گزافرود که در محله نوده واقع درشرق کلاچای به دریا می‌ریزد.
  4. رودخانه لزرجان: این رود بزرگتر از رود نوده می‌باشد که درقسمت شرقی کلاچای به دریای خزر متصل می‌شود.
  5. رودخانه خشکرود: این رود از دامنه‌ های البرز سرچشمه میگیرد و در شرق کلاچای به دریای خزر می‌ریزد و مکان مناسبی برای تخم‌گذاری ماهیان می‌باشد.

خاک

کلاچای دارای خاک شنی و ماسه‌ای و رسوبات حاشیه رودخانه‌های پلرود و گزافرود و خشکرود است. بنابراین مکان بسیار مناسبی برای کشت برنج است و برنج منطقه کلاچای بهترین برنج ایران است.

شهرداری

شهرداری کلاچای در سال ۱۳۳۳ افتتاح شد. یعنی بیش از نیم قرن (۵۶ سال) سابقه فعالیت دارد.

جمعیت‌ شناسی

نژاد مردم کلاچای از همان نژاد گیل آماردها (شاخه اصلی ومهم ازنژاد مادها) هستد که به مرور از نواحی دیلم و اشکور به طرف ساحل کوچ کرده‌اند. کلاچای به دلیل مهاجر‌پذیر بودن دارای مهاجرانی از اقوام ترک، کرد و... است که به علت قدمت سکونت و ازدواج‌های بسیار، کلاچایی محسوب می‌شوند. زبان مردم منطقه مخلوطی از فارسی دری، دیلم و پهلوی قدیم است و ساکنان آن به گیلکی بیه پیش و لهجه کلاچایی تکلم می‌کنند. جمعیت این بخش براساس سرشماری سال۱۳۸۵ حدود ۵۰۰۰۰ نفر می‌باشد که تقریباً ۱۰۰۰۰ خانوار را تشکیل می‌دهند.

صنایع دستی

به علت داشتن آب فراوان و جنگل و چوب، بیشتر محصولات صنایع دستی کلاچای، چوبی و برخی هم صنایع پوشاک می‌باشد. نظیر: شانه‌های چوبی، گوشت کوب خراطی، قند شکن، انواع داس، انواع لوازم شکار و ماهیگیری، درب و پنجره‌های چوبی، جوراب و کلاه پشمی، عصا، گلدان و.... از سایر صنایع می‌توان به این موارد اشاره کرد: سفالگری، نمدمالی، چادر شب بافی، حصیر بافی، طناب بافی، آهنگری و...

 

آموزشی و فرهنگی

قبل از گشایش مدارس، اغلب کودکان در مساجد و مکتب‌خانه‌ها در نزد ملاهای محلی درس می‌خواندند که بیشتر جنبه مرثیه ومداحی وتاریخی داشته‌است. اولین مدرسه (خیام)درسال۱۳۰۲ در دهستان بی بالان کلاچای تأسیس شد. در سال ۱۳۱۹ در گیل کلایه کلاچای(مدرسه عنصری)، در سال ۱۳۲۸ در واجارگاه (مدرسه رضا شاه) و در سال ۱۳۳۵ در مرکز شهر کلاچای (مدرسه امیر کبیر) تأسیس گردیدند. نمایندگی آموزش و پرورش در سال ۱۳۴۳ تشکیل شد و در سال ۱۳۷۷ آموزش و پرورش مستقل منطقه‌ای به همت و تلاش فرهنگیان و بزرگان منطقه کلاچای شکل گرفت. دانش‌آموزان کلاچای برای چهارمین سال متوالی رتبه اول تعداد قبولی کنکور در استان گیلان را به خود اختصاص دادند. در این شهر در حال حاضر یک دانشگاه پیام نور و یک مرکز سما دانشگاه آزاد اسلامی فعالیت دارد. این شهر دارای یک کتابخانه عمومی است که درسال۱۳۶۲ تأسیس گردید و یک سینما که در سال ۱۳۴۸ گشایش یافته و هم اکنون تغییر کاربری داده‌است.

ورزشی

از قدیمی‌ترین ورزش‌های مردم منطقه کشتی گیله مردی بوده‌است که قهرمانان زیادی از این دیار بوده‌اند و در حال حاضر نیز هر سال تابستان در مکان‌های مختلف بین پهلوان‌های گیلان و مازندران برگزار می‌شود و جوایزی به برندگان اعطا می‌شود.

جاذبه‌های گردشگری

از مراکز زیارتی و گردشگری کلاچای می‌توان به این موارد اشاره کرد:

  • بقاع متبرکه امیربنده بی بالان و ماچیان و سایر امامزاده‌های شهرکلاچای
  • چشم اندازهای طبیعی ساحل زیبای شهر کلاچای
  • مناظر مزارع برنج کلاچای به خصوص در شش ماههٔاول
  • مناظر باغات چای و مرکبات
  • جنگل دهقان ماچیان
  • ارتفاعات کوهپایه‌ای مناطق جنگلی واجارگاه
  • جاده واجارگاه به روستای زیبای بزکویه
  • پارک شهر و مجتمع ساحلی و سالم‌سازی نگین شمال
  • پنجشنبه بازار کلاچای

پنج‌شنبه‌بازار کلاچای

هر چند کلاچای شهر تاریخی و قدیمی‌ای نیست اما به خاطر موقعیت استراتژیک و خاص خود و مرکزیت جغرافیایی، خیلی زود به مرکزاقتصادی شهرهای اطراف تبدیل شد. در شهرستان رودسر که شامل شش شهر(رودسر، املش، کلاچای، رحیم آباد، واجارگاه، چابکسر) بود و در حال حاضر املش از رودسر جدا و به شهرستان مسقلی تبدیل شده‌است، کلاچای در مرکز جغرافیایی آن‌ها واقع شده و تمام راه‌ها به آن ختم می‌شود.مردم برای عرضه محصولات خود به آنجا می‌آمدند و کم‌کم کلاچای به خاطرفرهنگ بالای مهاجر‌پذیربودن وموقعیت جغرافیایی مناسب گوی سبقت را از شهرهای همسایه خود ربود و شکل شهری به خود گرفت. کلاچای از دیربازمرکز داد و ستد محصولات کشاورزی بوده و پنج‌شنبه‌ بازار آن مهم‌ترین و معروف‌ترین بازار محلی شرق گیلان است. بازار کلاچای دست‌ کم از سال ۱۳۰۰ به این سو همواره نزد مردم منطقه معروف بوده‌است. در سال‌های دورتر، یعنی زمانی که بار و مسافر بر پشت اسب و استر حمل می‌شد، کلاچای بنگاه حمل کالا و مسافر به اطراف بود. این شهر به لحاظ جغرافیایی در محلی قرار دارد که تا پیش از پیدایش وسایل نوین حمل و نقل، مرکز تمام روستاهای واقع در کوهستان‌های البرز تا سرحد قزوین بوده‌است. امروزه هم که یک جاده کوهستانی پرپیچ وخم اما زیبا وکم‌نظیرکلاچای رابه قزوین متصل کرده و رفت وآمدراآسان کرده، بیشترمحل مراجعه روستاییان اطراف واقع می‌شود. چنین موقعیتی به کلاچای نقشی خاص بخشیده و اقتصاد آن را با توجه به کشتزارهای وسیع برنج اطراف آن درخور اعتنا ساخته‌است. در واقع، کلاچای از زمان‌های دور به خاطر همین مزارع برنج، از یک سو انبار غذایی روستاییان به حساب می‌آمده و از سوی دیگر چون تمام روستاییان کالاهای خود را برای عرضه و فروش به آنجا حمل می‌کردند، مرکز گوشت و تخم مرغ و لبنیات برای شهرنشینان ساحل خزر به شمار می‌آمده‌است. علاوه بر این، چون تمام مسافران بخش کوهستانی البرز ناگزیر باید از آنجا می‌گذشتند، نوعی مرکزیت توریستی هم یافته بوده‌است.

هتلها

  • هتل ارشیا: کلاچای، شیداابتدای کمربندی شرقی
  • هتل سلاله: کلاچای، کیلومتر ۳ جاده رامسر
  • مجتمع اقامتی نگین شمال: کلاچای ابتدای کمربندی شرقی
  • هتل پاپیون: کلاچای، شیرمحله

 

دولت و ملت همدلی و همزبانی